Polkadot schrapt 100 van 600 validatoren met Referendum 1966

Wat er gebeurde

Referendum 1966 loopt sinds dinsdag en stelt het aantal actieve validators op 500. Dit is de eerste van drie stappen. Als het wordt goedgekeurd, treedt de wijziging wiskundig in werking rond dinsdag 10 november om circa 11.00 uur CET.

De timing is vastgelegd op block 33.814.400 van de Relay Chain. Met zes seconden per block lag dat vrijdagmorgen nog ongeveer 58.000 blocks vooruit, of rond vier dagen. De nieuwe stand wordt actief in de eerste era na dat block. Een era duurt 24 uur op Polkadot.

De stemming was duidelijk. Ongeveer 8,9 miljoen stemmen waren voor het voorstel en iets meer dan 26.000 tegen. De hoeveelheid DOT die echt deelneemt, de zogenaamde support, is rond 1,8 miljoen DOT. Het referendum bevindt zich in de besluitfase, dus 10 november blijft voorlopig.

Het plan om van 600 naar 320 validators te gaan is op 16 oktober gepresenteerd door gebruiker Jan-Jan in het Polkadot forum. De krimp gebeurt in drie stappen van telkens circa een week: eerst 500, dan 400 en tenslotte 320. Elke stap vereist een eigen referendum met goedkeuring van de Technical Fellowship en instemming van DOT-houders.

Polkadot gebruikt Nominated Proof of Stake. Validators met weinig backing vallen als eerste uit de selectie. De beschikbare validatorvergoeding daalt mee. Volgens de berekening uit het voorstel is de validatorpot nu ongeveer 12,6 miljoen DOT per jaar, na stap één 10,5 miljoen en na stap drie 6,72 miljoen. De hoeveelheid beloning per slot blijft gelijk, maar er zijn minder slots.

De verandering hangt samen met het metanode-idee. Validators krijgen meer taken zoals collators draaien, RPC- en light client-verzoeken afhandelen. Voor de hardware van een metanode noemt een ontwikkelaar 16 cores, 64 gigabyte RAM, minstens 2,4 terabyte NVMe opslag en een symmetrische 1 gigabit per seconde verbinding. In het forum zijn ook kritische vragen over metingen van RPC-kwaliteit en het risico dat goede operators eerder wegvallen.

Voor nomineerders zijn er drie routes met verschillende gevolgen. Bij directe nominatie gelden beloningen alleen zolang minimaal één van je gekozen validators actief is. Als al je validators uit de set vallen, blijven je DOT gebonden maar leveren ze geen beloning op en staat de status op 'inactive' tot je een nieuwe selectie maakt. Bij nomination pools kiest de pooloperator de validators. Bij staking via een exchange bepaalt het platform zelf welke validators worden gebruikt.

De risico's van langere onttrekking zijn kleiner geworden sinds Referendum 1910. Slashing voor nominators is afgeschaft en de unbonding-periode is verkort tot maximaal twee eras, zodat wisselen of eruit stappen binnen ongeveer twee dagen mogelijk is.

De wijziging verandert de verdeling van nieuwe DOT niet voor stakers. Volgens de recente berekeningen gaat 45,2 procent naar stakers. Het deel voor validators daalt van 22,6 procent naar 18,8 procent na stap één en naar circa 12 procent na stap drie. Het vrijgekomen deel gaat voorlopig naar de buffer en later naar collators en RPC-diensten.

Los van de validatorkwestie speelde in oktober een XCM-incident. Een fout in Cross-Consensus Messaging maakte prijsverstoring mogelijk in de dotUSD-pool. Volgens een post-mortem van Parity verloor de Treasury daarbij ongeveer $1.381.000. Parity stelde dat er geen gebruikersgelden verloren gingen. De fout was in code verholpen in juni maar de correctie had nog niet overal gedraaid. De fix kwam op 26 oktober met runtime 2.5.1.

Waarom dit telt

Voor beleggers in DOT betekent dit dat zij moeten controleren waar hun DOT zijn gestaked. Een krimp van de set kan leiden tot het wegvallen van validators en daardoor tot tijdelijk geen beloning voor nomineerders. Tegelijk blijft het aandeel voor stakers in de nieuwe tokenuitgifte gelijk, maar de operationele risico's en vereisten voor validators nemen toe.