Risico op escalatie met Iran blijft hoog na Democratische winst in VS

Wat er gebeurde

De olieprijzen daalden meer dan 16 procent in de afgelopen vijf handelsdagen, nadat opmerkingen van vice-president JD Vance over het verlies van de Republikeinen hoop gaven dat de oorlog met Iran kan stoppen. Markten hoopten dat de Democratische winst een off-ramp voor de strijd zou bieden.

De Democraten willen hun meerderheid gebruiken om een war powers resolution te stemmen die president Trump zou dwingen de oorlog te beëindigen. Zij zijn echter pas in januari officieel aangetreden, en Trump kan een veto uitspreken.

Ondertussen blijven de spanningen in het Midden-Oosten hoog. Sinds de verkiezingen zijn meerdere olietankers bij Oman aangevallen en daarbij is één zeevaarder omgekomen. De Houthi-rebellen in Jemen blijven raketten afvuren op buurland Saoedi-Arabië.

De Amerikaanse militaire opbouw gaat door. Een derde carrier strike group is onderweg naar de regio. Het adviesbureau Rapidan Energy schat de kans op hervatting van gevechten op 80 procent als diplomatie stagneert.

Verschillende betrokkenen gaven reacties. President Trump zei dat hij spoedig een beslissing zal nemen over nieuwe aanvallen op Iran en dat hij bereid is door te gaan. Rapidan-president Bob McNally zei dat olie bij hernieuwde gevechten weer boven de 100 dollar per vat kan uitkomen. Brent stond volgens het bericht rond 97 dollar en Amerikaanse olie rond 90 dollar. Amos Hochstein, voormalig energieadviseur van president Biden, zei dat het risico op oorlog leeft en dat brandstofprijzen dan sterk zouden stijgen.

Diplomatieke signalen zijn tegenstrijdig. Trump sprak met de emir van Qatar over de-escalatie. Een niet bij name genoemde Iraanse functionaris zei dat Teheran via Qatar een nucleair voorstel naar de VS heeft gestuurd, maar dat Iran pas wil bespreken nadat de VS aan hun voorwaarden voldoet. Volgens het artikel waren sommige diplomatieke pogingen door Trump weggezet als niet beslissend.

Analisten zoals Helima Croft van RBC Capital Markets wijzen erop dat er een kloof is tussen de zorgen over escalatie in de Golf en het optimisme op afstand van marktdeelnemers. Croft noemde ook dat het belangrijkste wapen van het Congres de fundingmacht is. Overheidsfinanciering loopt af op 11 december, en onderhandelingen over een nieuwe regeling kunnen doorlopen in 2027, wat de Democraten extra invloed kan geven zodra zij aantreden.

Waarom dit telt

Voor beleggers betekent dit dat de markt blijft reageren op zowel politieke ontwikkelingen als militaire gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Olie en brandstof gerelateerde markten blijven gevoelig voor aanhoudende spanningen en voor signalen over Amerikaanse militaire actie of politieke tegenmacht vanuit het Congres.